معکوس مشمول^[۱۱۱] : این مقدار زمانی برگردانده می‌شود که ورودی مفهوم A جزئی از خروجی مفهوم B باشد.
متفاوت^[۱۱۲] : اگر دو مفهوم مقایسه شده کاملاً متفاوت از یکدیگر باشند، استدلال کننده این مقدار را به عنوان خروجی برمی‌گرداند.
همان‌طور که در شکل ۳-۹ قابل مشاهده است، وب­سرویس‌های انتشار یافته در مخزن ثبت سرویس شبکه‌ی معنایی را تشکیل می‌دهند که یال‌های موجود بین وب­سرویس‌ها ارتباط معنایی بین وب­سرویس‌ها را نشان می‌دهد. در ادامه نحوه‌ی عملکرد الگوریتم به صورت مختصر بیان می­ شود.
شکل ۳-۸ : شمای کلی الگوریتم پیشنهادی [۱۰]
در مرحله اول فراهم کنندگان وب­سرویس‌ها، وب­سرویس‌های خود را با فایل‌های توصیفی OWL-S در مخزن ثبت سرویس انتشار می‌دهند. قبل از تائید نهایی ثبت وب­سرویس در مخزن، سیستم به صورت خودکار خروجی‌های عملیات وب­سرویس جدید ثبت شده را با ورودی‌های عملیات وب­سرویس‌های قبلی مقایسه می‌کند. اگر خروجی وب­سرویس مورد نظر با ورودی هر کدام از وب­سرویس‌های قبلی:
هم ارز باشد، در شبکه معنایی یالی را بین دو وب سرویس مقایسه شده ایجاد می‌کند و برچسب ۲ را به آن یال اضافه می‌کند.
اگر مشمول یا معکوس مشمول باشد به یال ایجاد شده بین وب سرویس برچسب ۱ را اضافه می‌کند.
اگر متفاوت از همدیگر باشند یالی بین آن‌ها ایجاد نمی‌شود.

شکل ۳-۹ : نحوه‌ی اضافه کردن یک وب سرویس به شبکه معنایی وب سرویس‌ها [۱۰]

در مرحله دوم تقاضاهای کاربران به عنوان ورودی گرفته می‌شود و با بهره گرفتن از الگوریتم‌های پیمایش در گراف ایجاد شده از وب­سرویس‌ها، وب­سرویس‌های متناسب یا ترکیبی از آن‌ها به عنوان نتیجه به کاربر برگردانده می‌شود. نکته­ای که در ایجاد تقاضای کاربران در این الگوریتم وجود دارد این است که هر کاربری برای ایجاد یک تقاضای مناسب باید با فرمت OWL-S آشنایی کافی داشته باشد و این محدودیت یکی از مشکلات اصلی این نوع الگوریتم‌ها هستند و این مشکل همچنین برای کسانی که می‌خواهند وب­سرویس‌های خود را در این نوع سیستم‌ها ثبت کنند وجود دارد.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

یکی دیگر از الگوریتم‌های موجود در این زمینه در مرجع [۲۸] آورده شده است که شمای کلی الگوریتم به کار رفته در آن مشابه الگوریتم مورد استفاده در [۱۰] است. بدین صورت که در این پژوهش ابتدا با بهره گرفتن از تکنیک‌های معنایی، شبکه­ ای از وب­سرویس‌ها تشکیل می‌شود که در مرحله‌ی کشف سرویس مورد استفاده قرار می­گیرد. نحوه‌ی ساخت شبکه­ ای از وب­سرویس‌ها در این مقاله بدین صورت است که هنگام ثبت یک وب­سرویس جدید در مخزن ثبت سرویس، با همه‌ی وب­سرویس‌های موجود در مخزن با بهره گرفتن از تکنیک‌های معنایی^[۱۱۳]، خط مشی‌ها^[۱۱۴] و کیفیت خدمات^[۱۱۵] مقایسه می‌شود و بر حسب اینکه تا چه اندازه با هم مشابه هستند یک برچسبی بر روی لبه‌ی موجود بین آن‌ها ایجاد می‌شود که این برچسب عبارتند از :
همکاری^[۱۱۶] : زمانی که این برچسب به لبه­ای بین دو وب­سرویس اعمال می­ شود، به این معنی است که دو وب سرویس با هم متفاوت هستند ولی قابلیت ترکیب شدن با یکدیگر را دارند.
جانشینی^[۱۱۷] : این بر چسب زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که دو وب سرویس معادل هم باشند. به این معنی که وقتی یک وب سرویس از کار بیفتد می‌توان از معادل آن استفاده کرد.
رقابت^[۱۱۸] : در این حالت دو وب سرویس معادل هم هستند ولی کاربر به دلیل بعضی از معیارهای کیفیت سرویس تنها از یکی از آن‌ها می‌تواند استفاده کند.
در مرحله‌ی جستجو نیز ابتدا در خواست کاربر به عنوان یک وب­سرویس به شبکه‌ی وب­سرویس‌ها اضافه می‌شود و در مرحله جستجو به عنوان گره ریشه در نظر گرفته می‌شود. سپس با بهره گرفتن از معادلات زیر وب­سرویس‌های متصلی که میزان مشابهت بیشتری با درخواست داشته باشند را به عنوان نتیجه برگردانده می‌شوند. معادلات مورد استفاده شده به شرح زیر می‌باشند:
: پروفایل طبقه ­بندی شده‌ی وب­سرویس
: تعداد لبه‌ها از پروفایل طبقه ­بندی شده‌ی وب­سرویس i تا j
: عمق پروفایل طبقه بندی شده‌ی وب سرویس i در هستی شناسی^[۱۱۹]
: محل تراکم معنایی پروفایل طبقه ­بندی شده‌ی وب­سرویس i و j
: درجه‌ی تطبیق^[۱۲۰]
: درجه مکمل بودن^[۱۲۱]

شکل ۳-۱۰ : معیارهای ساخت شبکه‌ی اجتماعی از وب سرویس‌ها

۳-۴-۱ مزایا و معایب الگوریتم‌های کشف وب­سرویس بر اساس معنا

مزایا
برگرداندن نتایج امیدوار کننده نسبت به الگوریتم‌های قبلی : همان‌طور که در ابتدای این بخش اشاره شد، زمانی که وب­سرویس‌ها در فایل‌های توصیفی با فرمت استاندارد WSDL در مخازن ثبت سرویس انتشار داده می‌شوند، تنها اطلاعات مربوط به آن وب­سرویس در فایل‌های توصیفی ذخیره می‌شوند در حالی که در دو مقاله‌ی فوق دیده شد اگر آن‌ها را در فایل‌های توصیفی با قالب­های استاندارد معنایی مثل OWL-S در مخازن ثبت سرویس ثبت کنیم می‌توانیم رابطه­ های معنایی را که بین وب­سرویس وجود دارد نیز در این فایل‌ها ذخیره کنیم. بدین صورت یک گرافی از وب­سرویس‌ها را خواهیم داشت که در آن وب­سرویس‌های مرتبط با هم در ارتباط هستند و این ساختار باعث می‌شود که هنگام جستجوی وب­سرویس نتایج دقیقی برگردانده شود.
معایب
آسان نبودن ایجاد فایل توصیفی وب­سرویس‌ها و تقاضاها با قالب­های استاندارد معنایی : هر چند که الگوریتم‌های پیاده­سازی شده با این سبک نتایج دقیق‌تری نسبت به الگوریتم‌های قبلی برمی‌گردانند ولی مشکل اساسی این الگوریتم‌ها، آسان نبودن آن­ها برای استفاده‌ی کاربر می­باشد. بدین معنی که هر فراهم کننده ­ای یا کاربری که برای انتشار وب­سرویس یا ایجاد درخواست برای این نوع سیستم‌ها مراجعه می‌کنند، لزوماً باید با فرمت استاندارد معنایی (DAML-S , OWL-S ,WSDL-S , WSML) استفاده شده در الگوریتم آشنایی داشته باشد. درحالی­که یادگیری هر یک از این استانداردها حتی برای کسانی که از این استانداردها استفاده می‌کنند نیز دشوار است.
کمک نکردن به کاربر در ایجاد تقاضای مناسب برای پیدا کردن وب­سرویس مورد نظر خود: با افزایش تعداد وب­سرویس‌های پیاده­سازی شده در زمینه ­های مختلف طبیعتاً به تعداد کسانی که می‌خواهند از وب­سرویس‌ها استفاده کنند، روز به روز افزوده می‌شود که این احتمال وجود دارد که خیلی از این کاربران توانایی لازم را در ایجاد درخواست مناسب برای پیدا کردن وب­سرویس خود نداشته باشند. بنابراین سیستم‌های پیاده­سازی شده در این زمینه باید بتوانند به کاربران خود در ایجاد درخواست مناسب کمک کنند و این مشکل در اکثر الگوریتم‌های پیاده­سازی شده وجود دارد.

۳-۵ الگوریتم­های کشف وب­سرویس با رویکرد آگاه از زمینه

به صورت کلی هر الگوریتمی که در زمینه­ کشف وب سرویس ارائه می­ شود را می­توان در یکی از گروه های قبلی قرار داد. با این وجود ممکن است در برخی از آن‌ها از مفاهیمی جهت بهبود کارایی و دیگر پارامترهای مورد نظر در ارزیابی مثل شفافیت استفاده شود. یکی از ین مفاهیم رویکرد آگاه از زمینه است که در بعضی از پژوهش­ها برای بهبود کارایی الگوریتم کشف وب­سرویس استفاده می­ شود.
رویکرد آگاه از زمینه در سال ۱۹۹۱ توسط آقای دی و همکارانش ارائه شد و از آن زمان به بعد در شاخه­ های مختلفی از علوم کامپیوتر به کار گرفته شده است. ویژگی­های مشترک اغلب پژوهش­های استفاده کننده­ رویکرد آگاه از زمینه ، پویا بودن محیط پیرامونی آن‌ها از لحاظ مکان و زمان می­باشند. همان‌طور که در بخش ۲-۵ بیان شد، اطلاعات زمینه­ای اصلی تعریف شده توسط آقای دی مکان ، زمان ، شناسه و فعالیت هستند که تا به حال اغلب از اطلاعات زمینه­ای مکان و زمان استفاده شده است. در زمینه­ کشف وب­سرویس هم از این دو اطلاع زمینه­ای استفاده شده است.
یکی از پژوهش­های موجود در این زمینه در مرجع [۲۹ ، ۳۰] آورده شده است. در راهکار ارائه شده در این الگوریتم از اطلاعات زمینه­ای زمانی و مکانی فراهم کنندگان و وسایلی که وب سرویس­ها روی آن‌ها قرار دارند استفاده می‌شود تا کارایی الگوریتم کشف وب سرویس را بهبود ببخشد.
همان‌طور که مشاهده می­ شود الگوریتم‌هایی که از رویکرد آگاه از زمینه استفاده می‌کنند ، اغلب بر روی اطلاعات زمینه­ای مکان و زمان تمرکز می‌کنند در حالی که استفاده از اطلاعات زمینه­ای دیگر مثل فعالیت یا پروفایل کاربران (پروفایل جزء اطلاعات زمینه­ای ثانویه است) در الگوریتم­های کشف وب سرویس مفید باشد که در این پژوهش از این اطلاعات زمینه­ای جهت بهبود کارایی و شفافیت الگوریتم استفاده می‌شود که نحوه استفاده از این‌ها در فصل چهار تشریح می‌شوند.

۳-۶ جمع­بندی

در این فصل با طبقه ­بندی الگوریتم­های کشف وب­سرویس و مطالعه موردی بعضی از آن‌ها به نقص­ها و مزیت­های هر کدام از گروه­ ها پرداخته شد تا در پیاده سازی الگوریتم پیشنهادی نقایص مطرح شده تا حد ممکن برطرف گردند.

فصل چهارم: ارائه الگوریتم کشف وب سرویس با رویکرد آگاه به زمینه

۴-۱ مقدمه

در فصل دوم با بررسی اصول معماری سرویس­گرا و وب­سرویس‌ها (به عنوان ابزاری برای پیاده­سازی معماری سرویس­گرا) مشخص شد که با بهره گرفتن از وب­سرویس‌ها، همه‌ی اصول این معماری به غیر از اصل کشف آسان وب­سرویس‌ها تا حد قابل قبولی در پیاده­سازی سرویس‌ها اعمال می‌شود. در رابطه با کشف آسان وب­سرویس‌ها، پژوهشگران زیادی الگوریتم‌های مختلفی ارائه دادند که در فصل سوم در مورد مزایا و معایب آن‌ها بحث شد. در این فصل الگوریتمی در رابطه با کشف وب سرویس‌ها ارائه می‌شود که با رفع مشکلات الگوریتم‌های مطرح شده در فصل قبل، هم کارایی بهتری نسبت به آن‌ها داشته است و هم اینکه برای استفاده کاربران آسان خواهد شد.
در فصل قبل به مشکلات الگوریتم‌های موجود در این زمینه پرداخته شد. در این فصل ابتدا برای انسجام بیشتر، مشکلات با جزئیات بیشتری بیان می‌شود تا چارچوب کاری که قرار است شرح داده شود بهتر مشخص شود و در بخش بعدی معماری کلی سیستم پیشنهادی و بخش­های مختلف آن تشریح می‌شود.

۴-۲ مشکلات موجود در الگوریتم‌های کشف وب­سرویس

در فصل سوم انواع مختلفی از الگوریتم‌های کشف وب­سرویس مورد بررسی قرار گرفتند. همان طور که بحث شد هر کدام از الگوریتم‌های مطرح شده دارای مزایا و معایبی هستند که تا حدودی به این مسائل پرداخته شد و در ادامه نیز به عنوان مشکلات مورد توجه در الگوریتم پیشنهادی مورد بحث قرار خواهند گرفت. یکی از مسائلی که در هیچ‌کدام از این الگوریتم‌های توجهی به آن نشده است، این می­باشد که اکثر کاربرانی که برای پیدا کردن وب­سرویس‌های مناسب به این سیستم‌ها مراجعه می‌کنند، کاربران معمولی نیستند بلکه توسعه دهندگان سیستم‌های توزیع شده^[۱۲۲] و ناهمگون^[۱۲۳] هستند که علاوه بر اینکه برای توسعه سیستم‌های خود به این سیستم‌های کشف وب­سرویس مراجعه می‌کنند تا وب­سرویس مورد نظر خود را پیدا کنند و در سیستم خود مورد استفاده قرار دهند، برای انتشار وب­سرویس‌های خود نیز به این سیستم‌ها مراجعه می‌کنند. همان‌طور که در بخش تشریح الگوریتم پیشنهادی بیان خواهد شد با در نظر گرفتن این مسئله، مشکل مشترک الگوریتم‌های مورد اشاره در فصل قبلی (کمک نکردن به کاربر در ایجاد تقاضای مناسب برای پیدا کردن وب سرویس مورد نظر خود) حل می­ شود.
با توجه به مطلب فوق و مطالبی که در فصل قبل در رابطه با مشکلات الگوریتم‌های موجود بیان شد، مشکلاتی که در الگوریتم پیشنهادی مورد توجه قرار خواهند گرفت به صورت خلاصه بیان می‌شود:
عدم توجه لازم و استفاده از اطلاعات کاربرانی که برای انتشار وب­سرویس یا کشف وب­سرویس در الگوریتم‌های پیاده سازی شده در زمینه کشف وب­سرویس: همان‌طور که در پاراگراف فوق بیان شد، در نظر گرفتن کاربران مراجعه کننده به عنوان توسعه دهندگان سیستم‌های ناهمگون و توزیع شده می‌تواند کمک زیادی در رفع مشکلات موجود در الگوریتم‌های قبلی اعم از ناکارآمد بودن الگوریتم‌های مطرح شده و همچنین آسان بودن برای استفاده کاربر نقش مهمی داشته باشد که در بخش مربوط به تشریح الگوریتم پیشنهادی در این رابطه توضیح بیشتری ارائه خواهد شد.
کمک نکردن به کاربر در ایجاد درخواست مناسب برای پیدا کردن وب­سرویس مورد نظر: همان‌طور که در فصل گذشته به طور مفصل در مورد وجود مشکل مطرح شده در اکثر الگوریتم‌های موجود در این زمینه بحث شد، ارائه یک الگوریتم مناسبی که بتواند این مشکل را تا حد قابل قبولی حل کند، یکی از اهداف این پایان نامه است.
عدم برگرداندن نتایج امیدوار کننده: یکی از مشکلات الگوریتم‌هایی که از معناشناسی استفاده نمی‌کنند این است که به دلیل کمبود اطلاعات مورد نیاز در فایل‌های توصیفی وب­سرویس‌ها، نتایج امیدوار کننده ­ای را به کاربر برنمی‌گردانند. ولی در الگوریتم پیشنهادی سعی می‌شود بدون استفاده از تکنیک معناشناسی، الگوریتم پیشنهادی از دقت کافی در برگرداندن نتایج داشته باشد.
قبل از تشریح الگوریتم پیشنهادی، مفاهیم مرتبط با بخش‌های مختلف الگوریتم وجود دارند که باید تشریح شوند تا بیان بخش‌های مختلف الگوریتم پیشنهادی آسان­ گردند.

۴-۳ مفاهیم مرتبط

۴-۳-۱ الگوریتم بازیابی اطلاعات بردار فضای حالت^[۱۲۴]

بخش اصلی الگوریتم‌های کشف وب­سرویس، برگرداندن چند وب سرویس مطابق با درخواست کاربران است. الگوریتم‌های تطابق^[۱۲۵] زیادی وجود دارد که الگوریتم بردار فضای حالت یکی از کارامدترین الگوریتم‌ها است که در ادامه یک تشریح مختصری از نحوه‌ی عملکرد آن آورده می‌شود [۳۱].

سپس روح به همراه عقل از دروازه ی زمان عبور می کند:
تا اینجا روح صفات ذّمیمه ی نفس خود و اثر چهار عنصر و طبایع آنها را در خویش بازشناخت. در اینجا مرحله ی تازه ای از سلوک روح آغاز می شود. رمز این سلوک عبور از هفت سیّاره است که به طور تمثیلی بر طبقات مختلف مردم و صفات ناپسند آنها دلالت می کند.
نگاه روح در اینجا متوجه خارج از خود است. نام این مراحل را با اصطلاحات خود سنائی یاد می کنیم:
فلک قمر: رمز صفات فیلسوفانی که به خالق قائل نباشند.
فلک عطارد: رمز صفات عامه ی خلق یا ارباب تقلید.
فلک زهره: رمز صفات طبایعان (دهریان)^[۴۷].
فلک آفتاب: رمز صفات ستاره پرستان و منجّمان.
فلک مریخ: رمز ائمه ی ظن.
فلک مشتری: رمز خودنمایان و ریاکاران
فلک زحل: رمز صفات نفس پرستان.
فلک البروج: رمز جمهور مقلدان عالم ملکوت.
این سلسله مراتب معنوی که مراحل سلوک روحانی را از طریق رمز ستارگان معین می کند. مقتبس از نظام سلسله مراتبی فلسفی است و در داستان هایی که از زبان حکمی و فلسفی متأثرند، دیده می شود. سلسله مراتب عالم کبیر که جهان خاک یا عالم تحت فلک قمر را از طریق فلک هفت سیّاره به انضمام فلک البروج و فلک الافلاک (جمعاً ۹ فلک) به ملکوت اعلی یا عقل کل متصل می سازد، نظامی است فلسفی که به واسطه ی مماثله ای میان عالم کبیر و عالم صغیر، رمز تکامل روح است از مرتبه ی دانی به عالی یعنی مرتبه ی انسان کامل که همانا حقیقت محمدیه یا نور محمدی است. با عبور از این افلاک که به راهنمایی عقل صورت می گیرد، روح به آخرین فلک یعنی فلک الافلاک یا فلک نهم قدم می گذارد و بدین ترتیب وارد اقلیم نور می شود. با ورود به اقلیم نور بخش پایانی و نهایی سفر روح رقم می خورد. این قسمت که (در صورت در نظر نیاوردن بخش انتهایی یا مدیح) کوتاه ترین بخش مثنوی است، از دو قسمت اصلی تشکیل می یابد، ابتدا ورود روح به فلک الافلاک که به تعبیر سنائی رمز صفت نفس کلّی و روحانیان است و پس از آن ورود به مرتبه ی عقل کل که سنائی آن را رمز صفت کروّبیان و ارباب توحید معرفی می کند.
در این مرحله است که مقام انسان کامل بر روح محقق می گردد و سفر روح به سوی معاد به پایان خود می رسد.
بدین ترتیب سفر روح از سه مرحله ی اصلی تشکیل یافته است. ابتدا جهان ظلمانی که سنائی از آن به دوزخ تعبیر کرده است و حرکت از این مبدأ به طرف مقصد نور به راهنمایی قوه ی عاقله صورت می گیرد. دوم عالم افلاک و هفت ستاره که مرتبه ی تزکیه ی نفس و شناخت روح است، سوم ورود به اقلیم نور محض و تحقق مرتبه ی انسان کامل یا کمال انسانی.

۱۱-۳ چکیده ی کمدی الهی

منظومه ی عرفانی کمدی الهی نیز شرح تمثیلی سفر روح است به راهنمایی عقل در پیمودن راه کمال از دوزخ، که رمز عالم خاک و تعلقّات مادّی است؛ تا بهشت ملکوتی اتحاد عرفانی. در این منظومه، راوی – دانته که از زبان روح سخن می گوید به بیان مکاشفه ا ی روحانی که بر وی عارض شده و به موجب آن وی با عوالم دیگری رو به رو شده است، می پردازد. در آغاز منظومه، روح می کوشد تا از جنگل تیرگی و اوهام که دیدگانش به آن گشوده شده است بگریزد، ولی به واسطه ی خطاهای خود از رسیدن بر فراز تپه ای که عبور از تیرگی جنگل را ممکن می سازد باز می ماند. در اینجا با صورت مثالین یا شبح شخصیّتی به نام «ویرژیل» رو به رو می شود که در حقیقت روح ویرجیلیوس شاعر بزرگ عهد شرک است که در امپراطوری روم می زیست. ویرژیل در کمدی الهی دانته مظهر قوه ی عقلانی و به طریق اولی نفس ناطقه ی بشر است که از طرف عقل کل مأمور می شود تا راوی را از نه حلقه ی جهنم (که رمز طبع و نفس و آثار گناه است) عبور داده به بالا رفتن از هفت پله ی برزخ هدایت کند. برزخ مظهر تأدیب نفس و میل نفسانی به مطلوب خویش و مظهر تزکیه ی روح از آثار گناه است که وی هنوز از مرحله ی قبل با خود حمل می کند.
ویرژیل راوی را به سوی مکانی به نام «بهشت زمینی» هدایت می کنند که مرحله ای شادمانه در سلوک عرفانی روح است و بر اثر تحمّل رنج و ریاضت حاصل شده است. در برزخ است که راوی با شخصیّتی به نام «ماتیلده» رو به رو می شود. این شخصیت مظهر محبّتی است که بر اثر عنایت و جذبه ی الهی در دل سالک شعله ور می گردد و خود را به صورت «عدل» جلوه گر می سازد. در این مرحله روح به درک حقایق دینی و تاریخی نایل می گردد چنان که گویی در جشنی با لباس های مبدل به صورت تمثیلی حضور یافته است، و برای اشراق در مرحله ی بعدی آماده می شود. ویرژیل در سرود سی ام، دانته را ترک می گوید. وی که در گذشته او را از طبقات دوزخ و هفت طبقه ی برزخ عبور داده بود و به بهشت زمینی رسانده بود، اکنون جای خود را به شخصیّتی دیگر به نام بئاتریس می دهد که مأموریت او راهنمایی روح در بهشت و در طی مراحل آن است. علّت این جابه جایی این است که عقل و ادراک انسانی که ویرژیل مظهر آن است، از این حدّ که پاداش بهشت را برای رستگاران فراهم سازد، در راه معرفت جلوتر نمی توان رفت. نیل به مراحل بعدی شناخت از طریق دل میسر است نه از راه اندیشه و استدلال. بئاتریس در نظر دانته همچون بانویی سبزقبا که پیراهنی به رنگ شعله های فروزان آتش در بر و حجاب سپیدی بر چهره دارد ظهور می کند. گرداگرد او را حلقه ای از شاخه ی زیتون گرفته است^[۴۸].
(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت nefo.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

پس از این مرحله است که شاعر به راهنمایی بئاتریس (نماد عشق کامل الهی) از نُه بهشت در قالب نُه فلک که مظهر مقامات سلوک است یکی پس از دیگری عبور می کند. بئاتریس روح را پس از طی این نه مقام به بهشت راستین هدایت می کند.
بهشت دهم یا بهشت علیین، بهشت بی زمان و مکان و بهشت بهشت هاست. در اینجا بئاتریس جای خود را به شخصیت دیگری می دهد که دانته از او با نام «سنّت برنارد» یاد می کند. این شخصیت که نام وی مأخوذ از یکی از قدیسان بزرگ تاریخ مسیحیت است، در کمدی الهی دانته نماد عقل کل و انسان کامل است. به منظور روشن تر شدن نظریه ی عرفانی دانته و مراتب فلکی در کمدی الهی این مراتب را در زیر نمایش می دهیم. چنان که ملاحظه می شود وجه مشترک سیرالعباد و کمدی الهی آن است که هر دو بر اساس ساختاری متأثر از عقاید حکیمان باستان و نظریات فلسفی رایج در قرون وسطا پایه ریزی شده اند، ولی تفاوت عمده در این است که دانته مراتب فلکی را یکسره در بهشت قرار داده است در حالیکه در سیرالعباد سنائی این مرحله، مرحله ی میانی تزکیه ی نفس است:
فلک ماه: ارواح بهشتی که در مرحله ی طلب مرده اند.
فلک عطارد: مرحله ی معرفت از راه عمل (ارواح کوشا)
فلک زهره: مرحله ی معرفت از راه اراده (ارواح عاشق)
فلک خورشید: مرحله ی معرفت از راه ادراک (فقها و متألهین)
فلک مریخ: توحید از راه عمل (شهسواران و شهیدان)
فلک مشتری: مرحله ی توحید از راه اراده (دادگستران)
فلک زحل: مرحله ی توحید از راه ادراک (خدای بینان و مجذوبان)
فلک ثوابت یا فلک البروج: مرحله ی ادراک فروغ مسیح و مریم
فلک الافلاک: مرحله ی ادراک فرشتگان و مراتب آنها
عرش الهی^[۴۹]

۱۲-۳ مقایسه ی دور نمایه ی دو اثر

چنان که ملاحظه شد؛ درو نمایه ی هر دو اثر سیر روح در مقامات معنوی است که در قالب سفر باز نموده می شود. ماجرای این سفر از دهان راوی اثر که خود در نقش روح است بیان می گردد. از لحاظ صوری مراحل و منازل این سفر صورتی فلسفی دارد یعنی از طرح و پیرنگی مشاء اقتباس گردیده است. فلسفه ی قرون وسطایی اسلامی نوعی فلسفه ی نو افلاطونی را طرح می کند که تحت نام ارسطو مطرح می شود و با تعالیم او درآمیخته است. اساس این نظریه بر پایه ی سلسله مراتب عقول است که یکی به دیگری راه می یابد و در بالاترین مرتبه به عقل اوّل، حضرت الوهیت و در پایین ترین مرتبه به عقل عالم تحت که فلک قمر می رسد^[۵۰]. این سلسله مجموعاً از ده عقل تشکیل یافته است که از عقل دوم به بعد، هر مرتبه یکی از افلاک منسوب به هفت سیّاره و نفس مربوط به آن را از طریق تفکر محض از بطن خود ایجاد می کند. در فضای تحت فلک قمر یعنی عالم خاک عقل با ماده مربوط می شود و از پایین به بالا به مراتب جمادی، طبیعی و بالاخره بشری دست می یابد که مرتبه ی سوم یعنی نفس بشری مدخلی برای راه یافتن به عقل بعدی می تواند باشد. عقل فلک تحت قمر که واسطه ی انسان و عالم علوی است «عقل فعّال» نام دارد. آدمی از طریق آموزش و الهامی که به واسطه ی نفس ناطقه یا عقل منفعل بشری از عقل فعّال کسب می کند. قادر است رفته رفته به مرتبه ای نایل شود که در زبان فلسفی «العقل المستفاد» نامیده می شود. این عقل در بالاترین مرحله ی کمال می توان گفت آیینه یا نمونه ی عقل فعّال است و تنها اولیا و انبیا و فیلسوفان قادرند بدان پایه برسند. نیل به این پایه را در زبان فلسفی «اتصال» نامند^[۵۱].
رابطه ای که میان عقول وجود دارد مجموعاً وحدت عقل کلّی را موجب می شود و از این طریق انسان قادر می گردد عالی ترین حقایق خارج از حیطه ی بشریت را درک کند^[۵۲].
در داستان های رمزی نیز که به شرح سیر تکامل روح اختصاص دارد، از سلسله مراتب عقول که روح به طی آنها توفیق می یابد یاد می شود. این مسیر غالباً به راهنمایی شخصیّتی رمزی و تمثیلی پیموده می شود که مظهر عقل فعّال است^[۵۳]. عقل فعّال در سیرالعباد سنائی در قالب پیرمردی لطیف و نورانی وصف شده است و در کمدی الهی دانته در قالب ویرژیل، شاعر معروف پیش از میلاد که به زبان لاتین شعر می سرود و اشعار او بسیار مورد علاقه ی دانته بود. ولی دانته در طول ماجرا بارها ناتوانی عقل را در به کمال رساندن راه معرفت گوشزد می کند؛ برای مثال در بخشی از منظومه، ویرژیل در حالی که می کوشد در مواجهه با شیاطین دوزخ خود را خونسرد نشان دهد، می گوید: «گمان می برید که اگر مشیّت الهی و تقدیر مناسب نبود می توانستم علی رغم دام گستری های شما چنان که می بینید صحیح و سالم تا بدین جا رسم؟» در این قطعه که در کمدی الهی نمونه های فراوان دارد، دانته بر مسئله عنایت تأکید دارد و این که هر گاه عنایت حق تعالی توفیق سالک را سبب گردد، کسی مانع او نمی تواند شد. ویرژیل در ادامه می افزاید: «بگذار برویم زیرا خواست آسمانی چنین است که من کسی دیگر را در این راه ناهموار رهنمون باشم. شیطان که این بنشیند چنان از گردن فرازی فرود آمد که چنگک را در پای خود افکند و به دیگران گفت: دست از وی بدارید»^[۵۴].

۱۳-۳ ساختار

کمدی الهی و سیرالعباد هر دو از ساختاری مشابه پیروی می کنند. این ساختار از سه بخش اساسی تشکیل یافته است که سه مرحله ی اصلی سفر روحانی را تشکیل می دهد.

۱-۱۳-۳ مرحله ی اوّل:

این مرحله آغاز بیداری روح و شروع سفر در قلمرو نفس است. شاعر در این مرحله با رذایل نفس روبه رو می شود. این مرحله را هر دو شاعر دوزخ نام نهاده اند. این مرحله در هر دو اثر با توصیف ظلمت مادّی و تیرگی نفسانی در زبانی تمثیلی آغاز می شود و با سیری در عالم عنصری ادامه می یابد. در آغاز این مرحله است که در هر دو اثر روح با راهنمای عقلانی خود رو به رو می گردد.

۲-۱۳-۳ مرحله ی دوم :

در هر دو اثر از هنگامی آغاز می شود که روح به راهنمایی عقل روشنایی سپیده دم را می بیند و سفر وارد بعد تازه ای می گردد. این بعد تازه در سیرالعباد با عبور از افلاک و ستارگان همراه است، به ترتیبی که پیش از این اشاره کردیم. تفاوت اصلی دو منظومه در این است که مرحله ی دوم یا میانی در «کمدی الهی» ورود به برزخ و طی طبقات هفتگانه ی برزخ است. لازم به توضیح است که بنابر اعتقادات پیروان آیین مسیح، مومنانی که به آمرزش امیدوارند برحسب مرتبه ای که در حسنات ثلاثه ی مسیحیت (احسان، امید، ایمان) کسب کرده اند در یکی از طبقات برزخ منتظر می مانند تا هنگام روانه شدن آنان به بهشت فرا رسد. اعتقاد به برزخ به این شکل در شریعت اسلام رسمیتی ندارد، هر چند چنین باوری در آموزه های مانوی وجود دارد، و بعضی حکیمان ایرانی نیز خواسته اند چیزی شبیه به آن را در دستگاه فلسفی خود داخل سازند، ولی به هر حال در سیرالعباد سخنی از برزخ در میان نیست. بلکه عبور از افلاک و ستارگان در همین مرحله آغاز می شود. حال آنکه در کمدی الهی، سیر افلاک در قسمت سوم سفر یعنی بهشت تازه آغاز می شود.

۳-۱۳-۳مرحله ی سوم :

یا مرحله ی نهایی در هر دو منظومه با رسیدن به حظیره ی قدس که همانا مرتبه ی عقل اوّل در سلسله مراتب فلسفی است پایان می گیرد. چنان که یادآور شدیم بهشت در کمدی الهی شرح عبور روح از افلاک و اجرام آسمانی یعنی سیارگان سبعه در عالم مثال است و این مرحله خود دارای سلسله مراتبی است که بر اساس آن درجه ی روحانیان معین می شود. ولی در نهایت هر دو منظومه با قرار گرفتن روح در ملکوت اعلی یا اقلیم نور پایان می پذیرد و دلیل «کمدی» خواندن منظومه دانته نیز همین عاقبت به خیر شدن روح است؛ زیرا بنابر تقسیم بندی ارسطو در انواع ادبی،اثری را که پایانی خوش برای قهرمان دارد، کمدی خوانند. در هر حال می توان گفت که اصلی ترین ساختاری که در هر دو منظومه خودنمایی می کند، ساختار سلسله مراتبی است. آنچه یادآوری آن بی مناسبت نیست این است که اگرچه دانته منظومه ی خود را به سه بخش اصلی «دوزخ» و «برزخ» و «بهشت» تقسیم نموده است امّا هر گاه این صورت را نادیده انگاریم و محتوای اثر را در نظر بیاوریم؛ خواهیم دید که در حقیقت برزخ دنباله ی دوزخ است و ادامه ی تصفیه ی روح از صفات ذّمیمه و میل به پرهیز از گناه که بر اثر توبه قوّت گرفته است. آنچه موجب اصرار دانته بر ایجاد ساختار سه بخشی در این اثر بوده است، احتمالاً توّجه خاص وی است به عدد سه که مظهر ارکان اساسی مسیحیت (پدر و پسر و روح القدس) باشد.
فصل چهارم
اشعار تعلیمی سنائی

فصل چهارم : اشعار تعلیمی سنائی

۴- موضوع پایان نامه ما

قدیمی ترین مثنوی عرفانی فارسی، مثنوی حدیقه الحقیقه یا فخری نامه سنائی است. این مثنوی هر چند در زمان خود بی نظیر بوده است، و بر سنتی دیرین در حوزه ادبیات تعلیمی فارسی استوار است. تورقی ولو گذرا و مختصر بر پیکره ادبیات منثور و منظوم فارسی نشان می دهد که نظریه های اخلاقی و تعلیمی که در دوره غزنوی اوّل به حدّ بالایی از رشد و تدوین دست یافته بود، در دوره غزنوی دوم(عصر سنائی) به اوج خود می رسد. و به قلم توانای این شاعر دوران ساز وارد مرحله تازه ای می شود. تاکنون بسیاری از محققان و تاریخ نگاران ادبیات فارسی اهمیت و برجستگی سنائی را در ادبیات عرفانی به طور کلّی، و در ادبیات تعلیمی به طور خاص، گوشزد کرده اند. علاوه بر فروزانفر و زرین کوب و شفیعی کوکنی، پورنا مداریان و دیگر محققان ایرانی، تنی چند از پژوهشگران خارجی نیز محورّیت سنائی در ادبیات تعلیمی منظوم فارسی را یادآور شده اند. از آن جمله نیکلسن، یان ریپکا، هانری ماسه، برتلس و دوبرن.
به راستی می توان گفت نام حدیقه الحقیقه برای این مثنوی عنوان با مسمایی است. نامی که چیستی آن را به روشنی در خور بازتاب بخشیده است؛ زیرا این مثنوی چنان که از نامش برمی آید باغی است که شکوفه های گوناگون فکر ایرانی را در خود گرد آورده است. سنائی صورت منطقی و ساختارهای فکری آموزش های اخلاقی را در قالب مثنوی قرار داد و البته همان طور که پیش تر دیدیم این کار قبل از او در مثنوی های فردوسی و حکیم اسدی طوسی و مثنوی راحه الانسان و سعادتنامه و روشنایی نامه سابقه داشت و به گونه ای از فرم خاص خود دست یافته بود. به عبارت دیگر همان طور که قصیده به ساختاری معین رسیده بود و از قواعد و قراردادهای ادبی خاص خود پیروی می کرد، برای قالب مثنوی نیز با سه درون مایه اصلی حماسی، قهرمانی، عشقی و غنایی و تعلیمی و اخلاقی، رفته رفته قراردادهایی تکوین یافته بود.

۱-۴ اشعار تازیانه های سلوک :

۱-۱-۴ مکن در جسم و جان منزل، که این دونست و آن والا

در این ابیات اخلاقی سنائی ، منظور این است که توّجه تو ، باید به جانب حق باشد نه به جسم و کشش های جسمی خویش روی آوری و نه حتّی به لذّات روحانیِ غیر از مشاهده حق ، و در بیت دوم تأکید دارد که هر چه ترا از دوست (= حق ) باز دارد ، چه کفر و چه ایمان ، باید از آن بر کنار باشی
مکن در جسم و جان منزل، که این دونست و آن والا

قلمرو موضوعی : قلمرو موضوعی تحقیق حاضر، حوزه رفتار سازمانی می باشد که در زمینه آن به مطالعه رفتار شهروندی سازمانی و رفتار رهبری خدمتگزار پرداخته می شود.
فصل دوم
مرور منابع
اادبیات تحقیق
پیشینه تحقیق
۲-۱) رفتار شهروندی سازمانی:
۲-۱-۱) مقدمه :
از آنجا ک طی سی سال اخیر ، نظریه های متعددی در حوزه رفتار شهروندی سازمانی وارد علوم انسانی شده و مطالعات زیادی در این زمینه انجام شده است، پژوهشگران رفتار سازمانی با ارائه تعاریفی مختلف از این رفتار، به بیش از سی نوع از مؤلفه های رفتار شهروندی سازمانی، اشاره کرده اند که البته بیشتر آنها از نوعی همپوشانی برخوردارند، در این بخش به ذکر برخی از این مفاهیم و ابعاد پرداخته می شود تا خواننده با زمینه فعالیت و حیطه موضوع مورد تحقیق آشنا شود.
۲-۱-۲) تعریف :
آن دسته از رفتارهای کارمند، که فراتر از الزاماتی است که نقش برای او تعیین کرده و ضرورتی اجتناب ناپذیر برای عملکرد مؤثر سازمانی تشخیص داده شده است، به رفتار شهروندی سازمانی تعبیر می شود (Williams & Shiaw به نقل از مقیمی، ۱۳۸۴).

( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. )

اسمیت ^[۱۶]در سال ۱۹۸۳ رفتار شهروندی سازمانی را تحت عنوان «اطلاعات عمومی»^[۱۷] مطرح و تبیین کرد (شیخی ، ۱۳۸۹):
حضور در محیط کار ، فراتر از انتظار ؛
وقت شناسی ؛
محاسبه و ثبت استراحت و مرخصی غیرموجه
اختصاص بیشترین زمان ارتباطات به ارتباط تلفنی
اجتناب از بحث و گفتگوی شخصی
اخطار و تذکر به غیبت و ترک محل کار
عناصر کلیدی رفتار شهروندی سازمانی عبارتند از :
رفتاری ، فراتر از آنچه که برای کارکنان سازمان به طور رسمی تشریح گردیده است .
رفتاری که ارادی و اختیاری باشد.
رفتاری که به طور مستقیم ، پاداشی به دنبال ندارد.
رفتاری که برای عملکرد سازمان ، بسیار مهم است . (کاسترو^[۱۸] و همکاران ، به نقل از مقیمی).
اما ، تعرفی که اورگان در سال ۹۸۸ ، از رفتار شهروندی سازمانی ارائه نمود، مبنای تعریف صاحبنظران پس از خود بوده است : «رفتارهای فردی ، که به طور مستقیم و صریح ، توسط سیستم پاداش رسمی سازمان ، شناخته نمی شود و در ارتقا عملکرد سازمانی ، عامل مؤثری است ، این رفتارها آگاهانه بوده ، اما ضمانت اجرایی نداشته و عدم التزام به آن و غفلت از آنها تنبیهی در بر ندارد». (Podsakoff et al, 2000, P. 513) .
با این تعریف ، از انسان به عنوان شهروند سازمانی انتظار می رود بیش از الزامات نقش خود و فراتر از تکالیف رسمی سازمانی، در خدمت اهداف سازمان فعالیت نماید، به عبارتی، ساختار رفتار شهروندی سازمانی به دنبال شناسایی و ارزیابی رفتارهای فرانقشی کارکنانی است که در اثر فعالیت آنها، اثربخشی سازمانی بهبود می یابد.
گراهام ^[۱۹] معتقد است رفتار شهروندی در سازمان، به سه نوع مختلف خود را نشان می دهد که شامل موارد زیر است :
۱- اطاعت سازمانی ^[۲۰]: این واژه ، توصیف کننده رفتارهایی است ، که ضرورت و مطلوبیت آنها شناسایی شده اند . رفتارهایی نظیر احترام به قوانین، انجام وظایف به طور کامل و انجام مسئولیتها با توجه به منابع سازمان .
۲- وفاداری سازمانی ^[۲۱]: این وفاداری، با مفهوم رایج آن متفاوت بوده و به مفهوم فداکاری در راه منافع سازمانی است .
۳- مشارکت سازمانی ^[۲۲]: این واژه ، به معنای مشارکت فعال کارکنان در اداره سازمان است و شامل فعالیتهایی نظیر حضور در جلسات، به اشتراک گذاشتن عقاید با دیگران و آگاهی از مسائل سازمان است . (رامین مهر ، ۱۳۸۹).
مرور ادبیات موضوع نشان می دهد دو نوع رویکرد اصلی در بیان مفهوم رفتار شهروندی سازمانی وجود دارد. اورگان و دیگر محققان متقدم، این رفتار را تحت عنوان رفتار فرانقشی موردملاحظه قرار داده اند، به طوری که کمک های افراد در محیط کار را فراتر از الزامات نقش می دانند. جریان دیگری از پژوهشگران مانند گراهام عقیده دارند که رفتار شهروندی سازمانی باید مجزا از عملکرد کاری مورد توجه قرار گیرد‌، در این دیدگاه رفتار شهروندی سازمانی به عنوان یک مفهوم جهانی که شامل تمامی رفتارهای مثبت افراد در درون سازمان است، پذیرفته می شود. با توجه به این تقسیم بندی ، تعریف اولیه اورگان به عنوان رفتار فرانقشی مورد توجه قرار گرفته است (صنوبری ، ۱۳۸۹) .
۲-۱-۳) تاریخچه :
مطالعات بارنارد تحت عنوان «تمایل به همکاری ^[۲۳]» در سال ۱۹۳۸ ، و مطالعات دانیل کاتز در سال ۱۹۶۴ و همکاری مشترک وی با کوهن در خلال سالهای ۱۹۶۶ تا ۱۹۷۸ ، به «تمایز نقش سازمانی و رفتارهای خودانگیز و ابتکاری ^[۲۴]» منجر شد. نخستین بار اورگان واژه رفتار شهروندی سازمانی را به کار برد. در سال ۱۹۸۳ اورگان، نیر^[۲۵]، اسمیت و باتمن این واژه را در تحقیقات خود مورد استفاده قرار دادند.
علاقه روز افزون محققان و صاحبنظران به مبحث رفتار شهروندی سازمانی، موجب شد در کمتر از سه دهه ای که از ابدا
ع این واژه می گذرد، مفاهیم متعددی در ارتباط با این رفتارها، وارد حوزه رفتار سازمانی شود. از جمله این مفاهیم می توان به عناوین زیر اشاره کرد: رفتارهای سازمانی حمایتی ^[۲۶] (مددکارانه) (Motowidlo, 1986; George & Bettenhausen, 1990; O’Reilly Chatman, 1986)، رفتارهای فرانقشی ^[۲۷] (Van & Dyne, Cummings & Parks, 1995) ،
خودانگیزی سازمانی ^[۲۸] (رفتار خودجوش) (George & Brief, 1992 ; George & Jones, 1997)، عملکرد زمینه ای ^[۲۹] (وابسته به قراین) (Borman & Motowidlo, 1993, White & Dorsey, 1995; Motowidlo & Van Scotter, 1994) و رفتار سازمانی مدنی ^[۳۰] (Graham, 1991) (پودساکف و همکاران ، ۲۰۰۰).
۲-۱-۴) ابعاد رفتار شهروندی سازمانی :
به طوری که پیشتر عنوان شد، مطالعات متعدد صورت گرفته در حوزه رفتار شهروندی سازمانی، به ارائه تعاریف متعدد و به تبع آن ابعاد و مؤلفه های مختلف از این متغیر رفتار سازمانی، منجر شده است، این مفاهیم از نظر زیربنا و ساختار، متفاوت به نظر می رسند، بنابراین علیرغم توجه روزافزون به مبحث رفتار شهروندی سازمانی، هنوز اجماع کاملی در خصوص مؤلفه های این متغیر وجود ندارد، بررسی مبانی نظری نشان می دهد بیش از سی فرم مختلف بالقوه از این رفتارها قابل شناسایی است:
در راستای پژوهش های صورت گرفته توسط اسمیت که رفتار شهروندی سازمانی را تحت عنوان اطاعت عمومی در قالب شش مؤلف تبیین نمود، بریف ^[۳۱] و موتوویدلو، مفاهیم «رفتارهای حمایت اجتماعی »^[۳۲] را شناسایی کردند :
توجه و تمایل به رفاه و آسایش فرد، گروه و سازمان
رفتارهایی که مستقیماً از طرف اعضای سازمان انجام می شوند.
مورمن و بلکلی ^[۳۳] رفتار شهروندی سازمانی را در قالب چهار بعد مورد اندازه گیری قرار دادند :
خدمتگزاری متقابل شخصی
اتکا فردی
کاردانی و مهارت شخصی
وفاداری سازمانی (Morman & Blakely, 1995, P.131)
لیویا مارکوزی ^[۳۴]دو بعد برای رفتار شهروندی سازمانی قائل است :
۱ - یاری و کمک مثبت

نگران آموزگاران جدیدش است.
همیشه آماده است تا در حل مساله به دیگران کمک کند.
در تامین رفاه کارکنان مدرسه علاقه باطنی خویش را نشان می دهد.
نسبت به سلامت و بهداشت کارکنان مدرسه کوشاست و وسایل ایمنی آنها را فراهم می کند.
مدیر آموزشی به عنوان سخنران ماهر: یکی از خصوصیات مدیر آموزشی موفق نسبت به مدیر آموزشی ناموفق آن است که نزد عموم مردم وکارکنان به طور مؤثر سخنرانی می کند.
مدیر آموزشی بعنوان هماهنگ کننده: نخستین جنبه ضروری این نوع رفتار داشتن بینش خود است. یعنی قبل از شناخت دیگران مدیر باید خودش را بشناسد. جنبه دوم این است که مدیر آموزشی تمام منابع انسانی مدرسه و جامعه را هماهنگ کند و در مقام بهبود بخشیدن به آنها برآید. برای هماهنگی لازم است مدیر:

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

همه افرادی را که در پیشرفت خط مشی مدرسه مؤثر هستند تشویق و آنها را به همکاری دعوت کند.
در حل مسائل دانش آموزان از اولیاء کمک بگیرد و با آنها همکاری کند و با تشریک مساعی کلیه افراد و گروه ها را برای رسیدن به اهداف هماهنگ کند.
مدیر آموزشی به عنوان یک فرد اجتماعی: در این زمینه مدیر باید ویژگی های زیر را داشته باشد:
- مدیر خیلی قابل اعتماد باشد (از قول و پیمان خود عدول نکند)
- وضع و حال استواری داشته باشد (بهانه جو نباشد)
- با ادب و دقیق باشد(ص ۶۴).
در تحقیقی که توسط علاقه بند (۱۳۷۲) صورت گرفته است ویژگی های مدیر اثربخش عبارتند از:
بادانش آموزان، معلمان و اولیاء روابط سازنده داشته باشد.
دراداره مدرسه از شیوه آمرانه استفاده نکند، بلکه روش مشارکت جویانه را پیش بگیرد (ص ۱۰)

۲-۳-۷- مهارت های مورد نیاز مدیران

از نظر هوی و میسکل (۱۳۷۰) رفتار در سازمان ها به طور ساده، تابعی از انتظارات فردی و اهداف سازمانی نیست، بلکه نتیجه روابط پویای این عناصر است. شرکت کنندگان. در یک سازمان، مجموعه ای صفات منحصر به فرد، احساسات، ارزش ها، نیازها و انگیزه ها را با خود به محل کار می آورند. این خصوصیات شخصی در جنبه های منطقی و برنامه ریزی شده زندگی سازمانی دخالت میکنند. به علاوه یک نوع احساس هویت جمعیت ظاهر می گردد که تجمع ساده افراد را به شخصیت متمایز محل کار تبدیل میکند (ص۱)
به نقل از کاتز (۱۳۷۰)، پژوهش ها نشان می دهد که قضاوت درباره مدیران بر اساس نتیجه کار آنها صورت پذیرد، بهتر است از اینکه بر پایه صفات ویژه ظاهری آن ها، تشخیص مهارت ها در مقایسه با صفات ویژه آسانتر است و ضمناً به ندرت مورد سوء تعبیر قرار می گیرد. به علاوه برای آموزش و پرورش مدیران، مهارت ها ضوابط قابل لمس تری دراختیار ما قرار می دهد. زیرا هر گوه بهبود و پیشرفت در مهارت های مدیران، الزاما موجب انعکاس آن در نحوه انجام وظایف آنها خواهد شد (ص ۱۰۴).م
از آنجا که مسئولیت های مدیران متنوع و پیچیده است، اندیشمندان مدیرت هر کدام مهارت های خاصی را پیشنهاد میکنند.
رابینز (۱۳۷۴)، به نقل از کاتز (۱۹۷۴) مهارت های مورد نیاز مدیران را به صورت مهارت فنی، انسانی وادراکی طبقه بندی نمود (ص ۷).
کونتز و دیگران (۱۳۷۲)، علاوه بر مهارت فنی، انسانی و ادراکی، مهارت توانایی طرح ریزی را برای حل دشواری ها عنوان کرد(ص ۶).
میر کمالی (۱۳۷۵) به نقل از انجمن ملی مدیران دبیرستان آمریکا (۱۹۹۱) در کتاب مدیریت و رهبری آموزشی ۱۲ ویژگی را برای مدیران در چهار موضوع مهارت های مدیریت به شرح ذیل مطرح می کند:
الف – مهارت های مدیریتی: شامل تجزیه و تحلیل مسائل، قضاوت، توانایی سازمان و مصمم بودن
ب- مهارت های بین فردی: شامل رهبری، حساسیت داشتن نسبت به نیازها، خواسته ها و مشکلات شخصی ااعضای سازمان، تحمل فشار
ج – ارتباط: شامل ارتباط شفاهی و ارتباط کتبی
د – سایر جنبه های مدیریتی: شامل علایق مختلف، انگیزه شخصی، ارزش های آموزشی (ص ۱۳۸)
در طبقه بندی دیگری میرکمالی (۱۳۷۵)، مهارت های مورد نیاز مدیران را به صورت زیر طبقه بندی می کند:
مهارت علمی: یعنی از نظریه ها، دانش ها و اصول علمی بهره گرفتن
مهارت فنی: منظور از فن توانایی کاربردی است و فنون بیشتر به جنبه های محیطی و اختصای شغل بر می گردد.
مهارت هنری: هدف از مهارت هنری درمدیریت رعایت ظرافت ها و نکات حساس است که مدیر باید آنها را در عمل به کار گیرد (صص ۳۱-۲۸)
صافی (۱۳۸۱) مهارت های لازم برای مدیران آموزشی را این چنین دسته بندی میکند:
مهارت در برقراری روابط صحیح انسانی
مهارت در هدایت و رهبری گروهی
مهارت در سازماندهی و انتخاب همکاران مناسب آموزشی
مهارت در آموزش و پرورش (فنی)
مهارت در امور اداری و مالی و تدارکاتی
مهارت در نظارت و ارزشیابی (صص ۱۱۸- ۱۱۰)
هرسی و بلانچارد (۱۳۷۲) معتقدند در کارهای رهبری و مدیریت سه مهارت یا شایستگی کالی وجود دارد:
تشخیص: یعنی توانایی فهم موقعیتی که شخص می خواهد در آن نفوذ کند.
تطابق: یعنی توانایی تطابق رفتار خود و دیگر منابع در دسترس شخص برای روبرو شدن با شرایط احتمالی
برقراری ارتباط: یعنی توانایی ایجاد ارتباط به شیوه ای که مردم به آسانی آن را بفهمند و بپذیرد (ص۲۸)
جوام (۱۳۶۷) نیز مهارت های مورد نیاز مورد آموزشی را موارد زیر می داند:
- مهارت در هدایت دیگران
- مهارت در استقرار روابط انسانی در محیط آموزشی
- مهارت در برقراری روابط گروهی
- مهارت درانتخابات همکاران مناسب آموزشی
- مهارت در ارزشیابی (ص ۴۰)

نمودار ۴-۱- نمودار FAST ساخت نواحی پالایشگاه ………………………………………………………………………………… ۱۱۴
نمودار ۴-۲- نمودار FATS بخش های نواحی فرآیندی………………………………………………………………………………. ۱۱۷
فهرست اشکال
عنوان صفحه
شکل ۲-۱- تاریخچه تغییر استاندارد سازی زنجیره تأمین……………………………………………………………………………. ۱۴
شکل ۲-۲- ارتباط حوزه تدارک، تولید و توزیع در زنجیره تأمین ……………………………………………………………….. ۱۶
شکل ۲-۳- تفاوت چارچوب لجستیک یکپارچه و قدیمی …………………………………………………………………………. ۱۹
شکل ۲-۴-ابعاد راهبردی ارزش……………………………………………………………………………………………………………. ۳۳
شکل ۲-۵: شمای کلی مطالعه ارزش……………………………………………………………………………………………………… ۳۴
شکل ۲-۶: مراحل مطالعه ارزش …………………………………………………………………………………………………………… ۳۵
شکل ۲-۷- پتانسیل های موجود جهت بهبود با توجه به پیشرفت پروژه……………………………………………………….. ۴۲
شکل ۲-۸- زنجیره ارزش پورتر …………………………………………………………………………………………………………… ۴۴
شکل ۲-۹ جانمایی نمودارآرگوس یا FAST ………………………………………………………………………………………… 46
شکل ۲-۱۰ مدل سلسل مراتبی کارکرد…………………………………………………………………………………………………… ۴۹
شکل ۲-۱۱- نمونه ساختار کلی FAST تکنیکی ……………………………………………………………………………………. ۵۱
شکل ۲-۱۲-تفاوت قیمت گذاری از دیدگاه سنتی و نوین …………………………………………………………………………. ۷۰
شکل ۲-۱۳- فرایند تحویل کالا…………………………………………………………………………………………………………….. ۷۶
شکل ۲-۱۴- فرایند ناب سازی …………………………………………………………………………………………………………….. ۷۸
شکل ۴-۱- نحوه استقرار ناحیه ها ………………………………………………………………………………………………………… ۱۰۷
شکل ۴-۲-وضعیت واحد های پالایشگاه در ترین یک پس از راه اندازی ……………………………………………………. ۱۲۲
فهرست نقشه ها
عنوان صفحه
نقشه کلی واحد تقطیر CDU……………………………………………………………………………………………………………………. 131
نقشه کلی واحد مراکس LMU ……………………………………………………………………………………………………………….. 132
نقشه کلی واحد بازیافت گازهای مایع LRU………………………………………………………………………………………………. 133
نقشه کلی واحدتصفیه نفت سفید KHU…………………………………………………………………………………………………….. 134
نقشه کلی واحد تصفیه نفت ها NHT ………………………………………………………………………………………………………. 135
نقشه کلی واحد کاتالیسی پیوسته CCR……………………………………………………………………………………………………… 136
نقشه کلی واحد ایزومراسیون ISU……………………………………………………………………………………………………………. 137
چکیده
امروزه توجه به موضوع زنجیره تأمین و مدیریت آن، در عصر جهانی از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و اغلب شرکت ها با توجه به رقابت سنگینی که میان آنها وجود دارد دریافتند بخش خرید آنها می تواند در بازدهی و افزایش کارایی شرکتشان اثر بخشی موثری داشته باشد. اگرچه تاکنون روش های بسیاری در زمینه بهره وری زنجیره تأمین مطرح شده است اما هیچکدام منجر به خلق ارزش در زنجیره تأمین نشده است و بسیاری از پروژه ها پس از پایان به ارزش از پیش تعیین شده دست نیافته اند بنابراین شرکت ها می بایست برای رسیدن به بهره وری مناسب در زنجیره تأمین خود به خلق ارزش در زنجیره تأمین بپردازند؛ بنابراین یکی از جدید ترین و مهمترین این روش ها استفاده از تکنیک FAST یا همان تحلیل کارکرد که به عنوان قلب مهندسی ارزش معرفی می گردد زیرا که این روش می تواند خلأ موجود در سایر روش ها را تحت پوشش دهد و منجر به خلق ارزش شود؛ بنابراین برای اثبات این موضوع به یک تحقیق کاربردی و مطالعه موردی در زمینه پروژه ساخت پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس پرداخته ایم و در بررسی این پالایشگاه خواهیم دید که با حذف کارکرد های غیر ارزش آفرین و اولویت بندی زنجیره تأمین که از طریق نمودار FAST می توان با کاهش هزینه ها و زمان ساخت به خلق ارزش در زنجیره تأمین دست یافت.

(( اینجا فقط تکه ای از متن درج شده است. برای خرید متن کامل فایل پایان نامه با فرمت ورد می توانید به سایت feko.ir مراجعه نمایید و کلمه کلیدی مورد نظرتان را جستجو نمایید. ))

کلید واژه: زنجیره تأمین، خلق ارزش، تکنیک FAST، پالایشگاه میعانات گازی ستاره خلیج فارس
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه:
در رقابت‌های جهانی در عصر حاضر، باید محصولات متنوع را با توجه به درخواست مشتری، در دسترس وی قرار داد. خواست مشتری بر کیفیت بالا و خدمت رسانی سریع، موجب افزایش فشارهایی در زنجیره تأمین شده است که قبلاً وجود نداشته است، در نتیجه شرکت‌ها بیش از این نمی ‌توانند به تنهایی از عهده تمامی کارها برآیند. در بازار رقابتی موجود، بنگاه‌های اقتصادی و تولیدی علاوه بر پرداختن به سازمان و منابع داخلی، خود را به مدیریت و نظارت بر منابع و ارکان مرتبط خارج از سازمان نیازمند یافته‌اند. علت این امر در واقع دستیابی به مزیت یا مزایای رقابتی با هدف کسب سهم بیشتری از بازار است. بر این اساس، فعالیت‌های نظیر برنامه ریزی عرضه و تقاضا، تهیه مواد، تولید و برنامه ریزی محصول، خدمت نگهداری کالا، کنترل موجودی، توزیع، تحویل و خدمت به مشتری که قبلاً همگی در سطح شرکت انجام می شده به سطح زنجیره تأمین انتقال پیدا کرده است. مسئله کلیدی در یک زنجیره تأمین، مدیریت و کنترل مناسب تمامی این فعالیت ‌ها است.
مدیریت زنجیره تأمین (SCM^[1]) پدیده‌ای است که این کار را به طریقی انجام می ‌دهد که مشتریان بتوانند خدمت قابل اطمینان و سریع را با محصولات با کیفیت در حداقل هزینه دریافت کنند.
در حالت کلی زنجیره تأمین از دو یا چند سازمان تشکیل مى‌شود که رسماً از یکدیگر جدا هستند و به وسیله جریان‌های مواد، اطلاعات و جریان‌هاى مالی به یکدیگر مربوط می ‌شوند. این سازمان‌ها می توانند بنگاه‌هایی باشند که مواد اولیه، قطعات، محصول نهایی و یا خدماتی چون توزیع، انبارش، عمده فروشی و خرده فروشی تولیدمی ‌کنند. حتی خود مصرف کننده نهایی را نیز می ‌توان یکی از این سازمان‌ها در نظر گرفت.
برای رسیدن به اهداف زنجیره‌ی تأمین، سازمان ها و شرکت ها باید در زنجیره‌ی تأمین خود به خلق ارزش بپردازند؛ زیرا ارزش از دید مشتری دارای مفاهیم گسترده ای است که ممکن است در هر محصول متفاوت باشد. یکی از راه های خلق ارزش که تقریباً در همه ی محصولات و خدمات مشترک است کاهش قیمت مصرف کننده است. در این پروژه هدف این بوده که راه های خلق ارزش برای مشتری شناسایی شود و سپس به بیان راهکار های خلق ارزش مخصوصاً کاهش هزینه در زنجیره‌ی تأمین پرداخته شود.
این فصل تحقیق مروری بر کلیات تحقیق است. در این فصل، در ابتدا موضوع به تفصیل مورد بررسی قرار گرفته و لزوم پرداختن به این موضوع شرح داده شده است و در ادامه به ضرورت انجام تحقیق و اهداف و سؤالات تحقیق اشاره شده و در انتها به مواردی همچون قلمرو تحقیق و تعاریف متغیرهای اشاره شده است، همچنین در هر جا که نیاز بوده، مناسب با موضوع، تجربیات شرکت های مختلف و دلایل موفقیت آن ها مورد بررسی قرار گرفتند.
بیان مسئله
امروزه شرکت‌ها دریافته‌اند که بخش خرید آنها می تواند به طور فزاینده ای در افزایش کارایی و اثربخشی آنها مؤثر باشد و به همین دلیل شیوه های خریدشان را تغییر داده و سعی کرده اند تا برای کالاهای خود شیوه خرید مناسب را بیابند، به طوری که بخش خرید بتواند به عنوان جزئی از شرکت، اهداف استراتژیک خرید شرکت را برآورده سازد.
تاکنون تعاریف گوناگونی از زنجیره‌ی تأمین و بهره وری آن ارائه شده است. زنجیره تأمین شامل سازمان ها و فرایند هایی می شود که کالاها، اطلاعات و خدمات ایجاد شده را ایجاد کرده و به مصرف کنندگان تحویل می دهند. خرید، جریان وجوه، باربری مواد، برنامه ریزی و کنترل تولید، کنترل موجودی و لجستیکی و توزیع و تحویل نیز درون این زنجیره جای خواهند گرفت. به عبارت دیگر، مدیریت زنجیره‌ی تأمین، مدیریت تمام فعالیت های مورد نیاز برای ارائه یک محصول به مشتری نهایی (زنجیره‌ی تأمین) است.
در زنجیره‌ی تأمین، مدیریت اطلاعات در بخش های گوناگونی تأثیر گذار خواهد بود که برخی از آن ها عبارتند از (زنجیرانی،۱۳۸۲):

• • مدیریت لجستیک

• • تبادل و پردازش داده ها میان شرکا

• جمع آوری و پردازش اطلاعات برای تحلیل فرایند منبع یابی و ارزیابی، انتخاب و توسعه تأمین کنندگان